Lễ tống ôn đầu năm Rija nâgar kaok thun

           Nghi tống ôn đầu năm là một lễ tục và là lễ hội đầu năm được tổ chức đồng loạt ở khắp thôn làng của người Chăm của 2 tôn giáo Bà La Môn và Hồi giáo Bà ni. Nghi lễ không ngoài mục đích cúng bái cũng như múa dâng thân yang, để tống đuổi những ô uế trong năm cũ và cầu xin những điều tốt lành trong năm mới được an khang thịnh vượng, mùa màng tươi tốt bội thu và gia đình ấm no hạnh phúc. Về tổ chức thì do làng thực hiện, với sự đống góp các hộ gia đình trong thôn làng. Nghi lễ có định kỳ 1 năm vào đầu tháng giêng Chăm lịch, với thời gian 2 buổi trong 2 ngày vào một chiều thứ năm và một sáng thứ sáu. Người Chăm có câu : «vào thứ năm ra thứ sáu Tamâ di jip tabiak di suk hay «vào gà ra dê Tamâ manuk tabiak pabaiy. Về địa điểm hành lễ thì trong nhà lễ sân bãi trước ngỏ nhà làng.

          Nghi lễ do chức sắc ông thầy múa dân gian ong ka-aing chủ lễ và chức sắc chức việc đồng hành lễ thì có : Chức sắc thầy vỗ ong maduen o và chức việc ban nhạc công ong taong ong yuk. Về gia cầm  với 3 con gà mnuk cúng thần yang cho ngày vào chiều thứ năm và 1 con dê pabaiy cúng thần yang cho ngày ra sáng thứ sáu và kết thúc. Vói các món ăn gồm : Cơm lisei - Thịt dê rilaow pabaiy - Thịt gà rilaow manuk - Canh môn aia habai njem labua - Nước súp dê aia tanut pabaiy - Canh gà aia habai manuk - Rau ghém giaim - Mắm chấm masin - Nhúm muối hạt sara.

          Và các vật lễ khác quả trứng gà baoh manuk, nước trà aia caiy aY_, trầu cau hala panâng và rượu alak. Với các loại bánh trái thì có : Xôi ndiép - Trái cây baoh kuyau và không thể thiếu trái lựu baoh dalim và bông điệp bingu pang - Cây mía tabuw - Trái dừa baoh li-u - Chuối patei - Hạt nổ kamang.

            Còn về nhạc cụ và ca vũ thì có : Cái trống vỗ baranâng, cái trống đôi gineng và kèn saranai. Với các điệu vũ của ông thầy múa dân gian ong ka-ing, các bài hát công ơn sự ngiệp thần yang của ong maduen và lời khấn vái của ong ka-aing, với các vật dụng thiết.         

Quảng Văn Đại