Lễ giỗ xương cốt tập trung trong tộc họ
Patrip talang tapuen
- Mục đích : Lễ giỗ tập trung nhiều xương cốt trong tộc họ. - Một là trường hợp giỗ tập trung vào các dịp đưa xương cốt vào kut. - Hai là trong tộc họ có nhiều xương cốt chưa vào kut thì khoản thời gian năm mười năm tộc họ thường tổ chức giỗ tập trung để người quá cố trong tộc họ có dịp xum vày cùng con cháu và người thân trong tộc họ. Trong nghi lễ giỗ tập trung thì xương cốt gia đình nào gia đình náy lo cho người thân của mình. Đến giờ hành lễ thì tất cả xương cốt được tập trong rạp lễ chung của tộc học, được sắp xếp theo thứ tự là nam, nữ và theo vai vế nam lớn tuổi nhất đến nam nhỏ tuổi nhất và nữ lớn tuổi nhất đến nữ nhỏ tuổi nhất. Trong hành lễ, thì hành lễ cho nam trước nử sau theo phong tục. Về mâm thịt lễ, mâm cơm lễ và mâm bánh lễ thì mỗi xương cốt bài trí riêng cho từng xương cốt,
- Tổ chức : Do tộc họ tổ chức, gia đình con cháu đống góp tiền của và công sức để thực hiện.
- Định kỳ : Nghi lễ không có định kỳ.
- Thời gian và vào lúc : Nghi lễ với thời gian 1 buổi sáng trong ngày thứ tư hay thứ bảy và phải là ngày chẳn không kỵ.
- Địa điểm : trong rạp lễ tập trung ngoài cửa ngỏ của một gia đình trong tộc họ.
- Chức sắc chủ lễ : Là thầy pasaih,
- Chức việc đồng hành lễ : Ông bưng rượu urang tuh alak,
- Thú vật và gia cầm: Với mỗi xương cốt 1 con dê pabaiy và 2 con gà manuk,
- Các món ăn : Cơm lisei - Thịt dê rilaow pabaiy - Thịt gà rilaow manuk - Chả thịt dê kanap pabaiy - Nước súp dê aia tanut pabaiy - Canh môn dê aia habai njem labua pabaiy - Cá kho ikan khaow - Nước súp gà aia rineng manuk - Bún pei cuk - Rau ghém giaim - Mắm chấm masin - Nhúm muối hạt sara,
- Các lễ vật khác : Thì có trầu cau hala panâng, rượu alak và nước trà aia caiy,
- Các loại bánh trái thì có trầu cau hala panâng, rượu alak và nước trà aia caiy và các loại bánh trái gồm : Bánh tét cây pei nung ndaon - Bánh tét cặp pei nung binah - Bánh ít pei dalik - Bánh sakaya - Bánh tráng pei cem - Bánh ngọt baoh ahar - Bánh xôi nướng pei kadang - Bánh hạt nỗ pei kamang - Bánh gừng ginraong riya - Trái dừa baoh li-u - Chuối patei.
- Nhạc cụ và ca vũ : Thì không có và chỉ có bùa chú của thầy pasaih chủ lễ và lời khấn vái của gia đinh. Với các vật dụng thiết yếu (tư liệu điền dã thực tế 1995).
Quảng Văn Đại